RenteOverzicht

Een renteswap wordt in het algemeen gebruikt om renterisico's te beheersen of af te dekken, of om een gewenste rentepositie in te nemen. De meest gebruikte termen voor de renteswap zijn IRS of Interest Rate Swap.

De renteswap is een ruiltransactie die geschiedt op een internationale financiële markt, waarbij leningen gedurende de looptijd, of een deel van de looptijd, tegen elkaar worden geruild. Na het verstrijken van deze tijd worden ze weer teruggenomen, zodat bijvoorbeeld het koersrisico wordt uitgesloten en beide partijen kunnen profiteren van een comparatief voordeel dat een van de partijen geniet.

De koper van een renteswap koopt een renteswap om zich te beschermen tegen renterisico's. De koper kan zo kiezen om een lopende lening tegen een variabele rente niet om te zetten in een nieuwe lening, maar met de swap het renterisico af te dekken. De koper betaalt dan voor de looptijd van de swap een vast rentepercentage aan de verkoper, die zich weer verplicht de koper het variabele percentage terug te betalen (wat de koper dan gebruikt voor de rentebetaling op zijn originele lening).

De hoofdsommen van de leningen worden bij een IRS niet uitgewisseld, die zijn alleen in theorie, in de berekeningen herkenbaar. Uitwisseling vindt uitsluitend plaats van de rentes.

Afsluiten van een swap
Voor elke swap moeten vastgelegd worden:

de referentierente voor de korte rentes (welke rente wordt gebruikt voor de korte rente, bijvoorbeeld de 6-maands Euribor)
de lange rente (het percentage van de lange rente)
looptijd van de swap
de methode van berekening van de rente
de couponfrequentie van de lange rente
De referentierente voor de korte rente is altijd een rente gebaseerd op rentes die door de markt bepaald worden. In de Euro-markt is de Euribor veel gebruikt, maar ook de Libor en de Eonia tarieven worden gebruikt.
De couponfrequentie is de frequentie van de betalingen. Over het algemeen is de couponfrequentie van de lange rente een maal per jaar.

Voorbeeld van een swap
Een voorbeeld van een swap, tussen Bedrijf A en Bank B. Bedrijf A koopt een IRS tegen een lange rente van 5% tegen de 6-maands Euribor, met een looptijd van 3 jaar, op een onderliggende hoofdsom van 10 miljoen euro. Dit komt dan neer op de volgende rentestroom:

Jaar/maand Lange Rente A betaalt 6mnds Euribor B betaalt

1 6 5,0 % -- 2,1 % 105000
1 12 5,0 % 500000 2,2 % 110000
2 6 5,0 % -- 2,0 % 100000
2 12 5,0 % 500000 2,1 % 105000
3 6 5,0 % -- 2,3 % 115000
3 12 5,0 % 500000 2,5 % 125000

Op deze wijze koopt Bedrijf A zekerheid voor wat betreft de te verwachten kosten.

Valutaswap
De valutaswap is een transactie waarbij twee partijen met elkaar overeenkomen voor een bepaalde tijd valuta met elkaar te ruilen. Een dergelijke transactie bestaat uit twee poten: de contante poot die op de dag van de transactie uitgevoerd wordt en de termijnpoot die op een later moment uitgevoerd zal gaan worden.

Een dergelijke transactie zal door een bedrijf uitgevoerd worden, wanneer ze op een zeker moment in een bepaalde valuta een overschot heeft en in een andere valuta een tekort, maar wel verwacht dat zij dat overschot op een bepaald moment weer nodig zal hebben. Wanneer bijvoorbeeld een Nederlands bedrijf een verkoop doet in dollars, en weet dat zij over drie maanden een leverancier ook in dollars moet betalen, dan kan ze er voor kiezen niet twee maal een wisseltransactie uit te voeren, maar om een valutaswap af te spreken.

Dit voorbeeld uitgewerkt. Het bedrijf verkoopt voor een bedrag van 1,25 miljoen dollar. De koers van de euro is op de transactiedatum 1,25 dollar per euro.

Contante poot

1 januari 2005
de bank koopt van het bedrijf 1,25 miljoen dollar tegen 1 miljoen euro
Termijnpoot

1 april 2005
de bank verkoopt aan het bedrijf 1,30 miljoen dollar tegen 1 miljoen euro
Het verschil tussen de twee bedragen is niet afhankelijk van de koers, maar van de renteverschillen tussen de twee markten. Eigenlijk moet je het zo zien: de bank heeft zo lang de swap loopt de beschikking over dollars. Die leent zij uit tegen een bepaald bedrag. Daartegenover moet ze euro’s lenen op de euro-markt. Het verschil tussen de rentes op de twee markten wordt in de koers van de termijnpoot verwerkt.

De termijnkoers zal meestal afwijken van de contante koers. Het al dan niet afwijken wordt in de financiële wereld omschreven met een drietal termen:

agio: de termijnkoers is hoger dan de contante koers
pari: de termijnkoers is gelijk aan de contante koers
disagio: de termijnkoers is lager dan de contante koers
Voor valutaswaps geldt dat de bank geen valutarisico loopt. Immers de transactie op termijn is al vastgelegd en volledig afgedekt met de in de markt aangegane leningen.